Logopeda – Ćwiczenia – 1.2

ĆWICZENIA LOGOPEDYCZNE

– Etap II wstępny:

PONIEDZIAŁEK (kolejny)

 Ćwiczenia motoryki narządów artykulacyjnych:

  1. Ćwiczenia języka:
Ćwiczenia przygotowawcze do prawidłowej realizacji głosek: s, z, c, dz Ćwiczenia przygotowawcze do prawidłowej realizacji głosek: sz, ż, cz, dż Ćwiczenia przygotowawcze do prawidłowej realizacji głosek: ś, ź, ć, dź
– Język układamy w „igłę” (szpileczkę) i „placek” (łopatę) – na przemian język wąski, zaostrzony, potem szeroki, płaski; – Język formujemy w „placek” – szeroki luźny język układamy symetrycznie za dolnymi zębami; – „Kot pije mleko”- szybko wysuwamy język i chowamy go; – „Kot oblizuje się”- dokładnie oblizujemy wargi przy szeroko otwartej buzi, język porusza się powoli, w określonym kierunku; – Robimy z języka „górkę”- czubek języka opieramy o wewnętrzną stronę dolnych siekaczy, zaś przednią część grzbietu języka lekko unosimy do górnych dziąseł tak, aby boki języka przylegały do wewnętrznej strony górnych zębów; ćwiczenie wykonujemy przy otwartej buzi i lekko rozchylonych wargach; – „Lokomotywa, która wypuszcza parę” – dmuchamy na język ułożony w „górkę”; na języku powinien wytworzyć się rowek, którym przechodzi strumień powietrza wzdłuż linii środkowej języka; – „Naleśnik z języka” – język zwijamy w rulonik i dmuchamy, kąciki warg lekko zaciśnięte; strumień wychodzącego powietrza wyczuwamy na dłoni; – „Armatka z języka” – język zwijamy w rulonik, przez który energicznie wydmuchujemy powietrze przy zaciśniętych kącikach warg; zdmuchujemy kawałki papieru lub kulki z waty. – „Język – dzięcioł, który stuka w pień drzewa” – buzia otwarta, czubek języka stuka po wałku dziąsłowym za górnymi zębami; – „Język masażysta” – buzia otwarta, czubek języka masuje wałek dziąsłowy; – „Języczek na huśtawce” – czubkiem języka oblizujemy górne dziąsła; – „Liczenie ząbków (język „wita się” z każdym ząbkiem) – buzia otwarta, czubkiem języka dotykamy każdego zęba u góry; – „Zagniatanie ciasta” przy otwartej buzi czubek języka naciska na wałek dziąsłowy; – „Kot oblizuje się” – oblizywanie warg przy szeroko otwartej buzi, język porusza się powoli w lewo i w prawo; „Malowanie sufitu” – przy otwartej buzi czubek języka przesuwa się od górnego wałka dziąsłowego w stronę gardła; – Naśladowanie odgłosów stukania końskich kopyt – „przyklejanie” języka do podniebienia i głośne „odklejanie” go; – Języczek – rysowniczek” – czubkiem języka rysujemy kółeczka, kropki, kreseczki na podniebieniu. – Robimy z języka „koci grzbiet”, „zjeżdżalnię” lub „garb wielbłąda” – czubek języka opieramy o dolne zęby, grzbiet języka unosimy do podniebienia; – Rysujemy na języku wzorki lub drapiemy język – czubek języka opieramy o dolne zęby, grzbiet języka unosimy do podniebienia, zamykając i otwierając buzię; górnymi zębami wodzimy od czubka języka w stronę tylnej jego części; – „Języczek – naleśniczek” – czubkiem języka oblizujemy dolne dziąsła, próbując go jakby podwinąć (ruch języka do dołu; – Robimy z języka „igiełkę” i „placek” – język wąski, zaostrzony, potem szeroki, płaski; – Zabawa w chowanego – języczek próbuje się schować – język znajduje się na dnie jamy ustnej, wykonujemy ruchy poziome od dolnych zębów do tyłu i z powrotem; zwracamy uwagę  na to, aby czubek języka nie unosił się do góry; – Kot oblizuje się – dokładne oblizywanie warg przy szeroko otwartej buzi, język porusza się powoli, w określonym kierunku; – „Landrynki” – unosimy grzbiet języka do podniebienia w taki sposób, aby czubek języka nie kontaktował się z dolnymi zębami; dotykamy grzbietem języka do podniebienia i opuszczamy język kilkakrotnie; – naśladujemy odgłosy stukania końskich kopyt – „przyklejanie” języka do podniebienia i głośne „odklejanie go”.

WTOREK (kolejny)

2. Ćwiczenia warg:

Ćwiczenia przygotowawcze do prawidłowej realizacji głosek: s, z, c, dz Ćwiczenia przygotowawcze do prawidłowej realizacji głosek: sz, ż, cz, dż Ćwiczenia przygotowawcze do prawidłowej realizacji głosek: ś, ź, ć, dź
– Pokazujemy uśmiechnięte usta – wargi rozciągamy w uśmiechu; – Pokazujemy smutne usta – wargi wyginamy w podkówki; – „Żabka” – odsłaniamy zbliżone do siebie zęby rozciągając wargi w uśmiechu; następnie wracamy do układu wyjściowego, zamykamy wargi; – „karetka pogotowia jadąca na sygnale” – wymawiamy bardzo dokładnie na przemian samogłoski: e-o. – „Pyszczek rybki w wodzie” – zęby złączone, wargi zaokrąglone i lekko wysunięte do przodu, zamykają się i otwierają; – „Całusek” – ściągamy usta i wysuwamy je do przodu; – Naśladowanie odgłosu wymyślonego pojazdu – wymawiamy bardzo dokładnie na przemian samogłoski: i-u; – Gimnastyka buzi – na zmianę pokazujemy uśmiech i „pyszczek rybki” (wargi zaokrąglone) przy złączonych zębach – „Rybka w wodzie” – zęby złączone, kąciki warg zaciśnięte, na przemian zamykamy i rozchylamy wargi; – „Uśmiechnięty Jaś” – wargi rozciągamy na boki; – „Smutny Jaś” – wargi wyginamy w podkówki; – Naśladowanie odgłosu karetki na sygnale – wymawiamy bardzo dokładnie na przemian samogłoski: e-o; – Naśladowanie odgłosów parskania konika – energiczne wypuszczanie powietrza  przez luźna, wysunięte do przodu wargi

ŚRODA (kolejna)

Ćwiczenia przygotowujące do uzyskania poprawnej realizacji głoski [r]:

Poniższe ćwiczenia rodzic wykonuje razem z dzieckiem codziennie i starannie przed lustrem (min. 1x dziennie):

  1. Unoszenie języka (może być to język wąski – tak jest na początku ćwiczeń, a z czasem w miarę intensywności ćwiczeń należy starać się unosić szeroki język) do wałka dziąsłowego (zgrubienie znajdujące się tuż za górnymi zębami) i utrzymywanie go jak najdłużej w pozycji pionowej;
  2. Unoszenie szerokiego języka do góry i utrzymywanie go tzw. „Kobra”;
  3. Przesuwanie szerokiego języka od strony gardła poprzez podniebienie miękkie i twarde do zębów z jednoczesnym wymawianiem dźwięku [ra] (oczywiście na początku nie będzie to czysty dźwięk). Ćwiczenie to można jednocześnie wesprzeć gestem ręki, aby nadać kierunek przesuwania języka.
  4. Szybkie i ciągłe wymawianie dziąsłowego[t t t t t t t t t t t]
  5. Szybkie i ciągłe wymawianie dziąsłowego [d d d d d d d d ]
  6. Szybkie i ciągłe wymawianie dziąsłowego [n n n n n n n n ]
  7. Szybkie i ciągłe wymawianie dziąsłowego [td td td td td td]
  8. Szybkie i ciągłe wymawianie dziąsłowego [tt tt tt tt tt tt tt]
  9. Szybkie i ciągłe wymawianie dziąsłowego [dd dd dd dd dd]
  10. Szybkie i ciągłe wymawianie dziąsłowego [nn nn nn nn nn]
  11. Szybkie i ciągłe wymawianie dziąsłowego [dn dn dn dn dn]
  12. Szybkie i ciągłe wymawianie dziąsłowego [tdn tdn tdn tdn]
  13. Szybkie i ciągłe wymawianie dziąsłowego [td td tdn td td tdn]
  14. Szybkie i ciągłe wymawianie [tda tdo tdu tde tdy; bda bdo bdu bde bdy; gda gdo gdu gde gdy; wda wdo wdu wde wdy]
  15. Szybkie i ciągłe wymawianie [bdra, bdro, bdru, bdre, bdry]
  16. Powtarzanie [te de we] tak, by skracać samogłoskę [e] tzn. wymawiać ją szybko.
  17. Próby mocnego wymawiania [tr] [dr]
  18. Zabawa w ptaszki: dziecko kładzie maleńki skrawek papieru na czubek języka i dmucha go tak, aby papierek (tj. ptaszek) sfrunął. Ćwiczenie należy powtarzać wielokrotnie ponieważ w trakcie jego wykonywania czubek języka drga identycznie jak podczas artykulacji głoski [r]

Te ćwiczenia powinny przynieść pierwszy efekt w postaci drgania koniuszka języka.

CZWARTEK (kolejny)

Ćwiczenia przygotowujące do uzyskania poprawnej realizacji głosek: [k], [ki], [g], [gi]:

– „Koci grzbiet” – czubek języka opuszczamy do dołu i dotykamy do wewnętrznej powierzchni dolnych zębów. Grzbiet języka wyginamy ku górze, ku podniebieniu;

– „Skocznia narciarska” – czubek języka opieramy o wewnętrzną powierzchnię dolnych zębów i próbujemy dotknąć do podniebienia tylną częścią języka;

– „Języczek naleśniczek” – podwijamy język (czubek podwijamy do dołu);

– „Ssanie cukierka” – środek języka podnosimy do podniebienia i przyciskamy;

– „Konik” – czubek języka opieramy o wewnętrzną powierzchnię dolnych zębów i próbujemy cmokać tylna częścią języka po podniebieniu;

– „Połykamy” język – odsuwamy język ku tyłowi z jednoczesnym podnoszeniem go do góry (zwracamy uwagę na to, aby unosił się nie tylko czubek języka);

– „Ogrzewamy zmarznięte ręce” – wymawiamy wydłużony dźwięk [ch], wypuszczając powietrze na dłonie;

– „Malarz” – chuchamy na lusterko i rysujemy na nim wzorki.

Po wykonaniu powyższych ćwiczeń prosimy, aby dziecko spróbowało wymówić głoski w izolacji.

Powyższe ćwiczenia rodzic wykonuje codziennie i starannie razem z dzieckiem przed lustrem przy otwartej buzi (min. 1x dziennie).

PIĄTEK (kolejny)

Ćwiczenia przygotowujące do uzyskania poprawnej realizacji głosek: [t], [d]:

– „Przyklejony języczek” – czubek języka opieramy o wewnętrzną powierzchnię górnych zębów;

– „Malowanie ząbków” – czubek języka przesuwamy po wewnętrznej powierzchni zębów;

– „Drapanie „ ząbkami czubka języka – przesuwamy czubek języka po krawędzi górnych siekaczy (w prawą i w lewą stronę, do przodu i do tyłu);

– „Wypychanie” czubkiem języka górnych zębów – przyciskamy czubek języka do wewnętrznej powierzchni górnych zębów;

– „Strzelanie z języka” – dotykamy czubkiem języka do wewnętrznych powierzchni górnych zębów a następnie gwałtownie wypuszczamy powietrze (siłę strumienia powietrza  wypływającego z jamy ustnej możemy wyczuć na dłoni ustawionej przed ustami).

Po wykonaniu powyższych ćwiczeń prosimy, aby dziecko spróbowało wymówić głoski w izolacji.

Powyższe ćwiczenia rodzic wykonuje codziennie i starannie razem z dzieckiem przed lustrem przy otwartej buzi (min. 1x dziennie).